Agresja u dziecka lub dorosłej osoby z niepełnosprawnością – jak reagować spokojnie i mądrze

Agresja to jedno z najtrudniejszych doświadczeń w opiece. Krzyk, uderzanie, autoagresja, niszczenie przedmiotów — to budzi lęk, bezradność i ogromne zmęczenie. Ale bardzo często agresja to nie „zła wola” — to komunikat: „nie rozumiem”, „boli mnie”, „boję się”, „jest za dużo bodźców”, „nie potrafię inaczej powiedzieć, czego potrzebuję”.

Co może być przyczyną? Przeciążenie sensoryczne, ból, zmiana planu dnia, brak możliwości wyrażenia potrzeb, współwystępujące zaburzenia (autyzm, ADHD, padaczka), problemy ze snem, silny stres. Nagła zmiana zachowania zawsze powinna skłonić do wykluczenia przyczyn medycznych.

Jak reagować w momencie wybuchu: najpierw bezpieczeństwo (swoje i podopiecznego), mów krótko i spokojnie, ogranicz bodźce (ciszej, mniej światła), nie zawstydzaj i nie krzycz, daj czas na wyciszenie. Po kryzysie zastanów się, co wydarzyło się tuż przed wybuchem.

Gdzie szukać pomocy: psychiatra, neurolog, psycholog, terapeuta integracji sensorycznej, terapeuta behawioralny. Czasem agresja to objaw zaburzeń nastroju, np. depresji, i wymaga leczenia.

I bardzo ważne — opiekunie, zadbaj o siebie. Masz prawo być zmęczony, masz prawo szukać wsparcia, masz prawo do opieki wytchnieniowej. Agresja nie definiuje osoby, którą się opiekujesz — to sygnał, że coś jest za trudne. Nie jesteś w tym sam.